ทะลุขีดจำกัด ESG สู่ “โมเดลธุรกิจแบบเกื้อกูล” (Regenerative Business Model)

ทำไมกรอบคิด ESG แบบเดิมจึงไม่เพียงพออีกต่อไป? ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา กรอบแนวคิด ESG (Environmental, Social, and Governance) ถือเป็นคัมภีร์ที่ทุกองค์กรต้องปฏิบัติตาม อย่างไรก็ตาม ภายใต้บริบทของปี 2026 ที่วิกฤตสภาพภูมิอากาศและความเหลื่อมล้ำทางสังคมทวีความรุนแรง แนวคิดการทำธุรกิจแบบ “ลดผลกระทบเชิงลบให้น้อยที่สุด” (Doing less harm) นั้นล้าสมัยไปแล้ว โลกธุรกิจกำลังถูกนักลงทุนและผู้บริโภคบีบให้ก้าวเข้าสู่ยุคของ Regenerative Business หรือธุรกิจที่มุ่งเน้นการ “ฟื้นฟูและสร้างใหม่”

เจาะลึกแนวคิด Regenerative Business Model โมเดลนี้ก้าวข้ามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) โดยมีเป้าหมายหลักคือ การออกแบบระบบเศรษฐกิจและห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ที่คืนความสมบูรณ์ให้กับธรรมชาติและสังคม “มากกว่า” ที่กอบโกยมา เป็นระบบเศรษฐกิจที่ทำให้ทรัพยากรโลกเพิ่มพูนขึ้นเมื่อธุรกิจมีผลกำไรเติบโต

กลยุทธ์การเปลี่ยนผ่านสู่องค์กรแบบ Regenerative (Transition Strategies) ผู้บริหารสามารถเริ่มต้นด้วยการปรับกระบวนทัศน์ผ่าน 3 มิติหลัก:

• จาก Net-Zero สู่ Net-Positive Impact: การชดเชยคาร์บอน (Carbon Offset) ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย องค์กรต้องลงทุนในเทคโนโลยีการดักจับคาร์บอน (Carbon Capture) หรือการฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity) ในพื้นที่จัดวัตถุดิบ ให้มีความอุดมสมบูรณ์มากกว่าก่อนที่องค์กรจะเข้าไปตั้งฐานการผลิต

• Regenerative Supply Chain: การตรวจสอบและยกระดับคู่ค้าตลอดห่วงโซ่อุปทาน ไม่ใช่แค่การกดดันให้คู่ค้าลดต้นทุน แต่เป็นการให้ความรู้และสนับสนุนทุนเพื่อให้คู่ค้าสามารถดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมได้จริง

• Community Co-creation: เปลี่ยนจากกิจกรรม CSR แบบฉาบฉวย เป็นการแบ่งปันความเป็นเจ้าของ (Shared Ownership) โดยดึงชุมชนเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของโมเดลธุรกิจ สร้างงานและยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน

ตัวชี้วัดความสำเร็จมิติใหม่ (New Metrics for 2026) องค์กรระดับโลกเริ่มนำตัวชี้วัดใหม่ๆ มาใช้แทนที่ ROI แบบดั้งเดิม เช่น “Return on Environment (ROE)” หรือ “Social Value Added (SVA)” ซึ่งผู้บริหารต้องทำความเข้าใจและนำมาบูรณาการในรายงานประจำปี

บทสรุปจาก ICIK ACADEMY: คำถามที่ผู้บริหารต้องตอบให้ได้ในปีนี้ ไม่ใช่ “เราจะทำกำไรโดยไม่ทำลายโลกได้อย่างไร?” แต่คือ “โลกนี้และสังคมนี้จะอุดมสมบูรณ์ขึ้นได้อย่างไร จากการดำรงอยู่ของบริษัทเรา?”