Implementing Creating Shared Value as a System-Level Strategy: Global Evidence and Conceptual Insights
CSV และธุรกิจขนาดเล็กกับบทบาทของคลัสเตอร์
ปฏิบัติการ CSV ในธุรกิจขนาดเล็กในญี่ปุ่น ตามบทความเรื่อง The Role of Institutional and Geographic Proximity in Enhancing Creating Shared Value (CSV) Initiatives Within Local Industrial Clusters: A Study of Japanese SMEs เป็นการศึกษาผลต่อเนื่องของการสร้าง CSV ในทั้ง 3 พื้นที่ของ CSV ที่มีผลต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของเศรษฐกิจและสังคม ที่ศึกษาจากพื้นที่ต่าง ๆ ประกอบด้วย Hokkaido Information System Industry Association (Hokkaido) – คลัสเตอร์ด้าน IT และระบบสารสนเทศ Tohoku Genki Monozukuri Cluster – ครอบคลุม 6 จังหวัดของภูมิภาคโทโฮคุ (Aomori, Iwate, Miyagi, Akita, Yamagata, Fukushima) – อุตสาหกรรมการผลิตหลากหลาย Minami Iwate Food Industrial Cluster (Iwate) – คลัสเตอร์อาหารในจังหวัดอิวาเตะ Yamagata Food Industry Cluster (Yamagata) – อุตสาหกรรมอาหารในจังหวัดยามากาตะ Ibaraki Information Service Industry Association (Ibaraki) – คลัสเตอร์บริการสารสนเทศในอิบารากิ Niigata Sky Component Association (Niigata) – คลัสเตอร์ชิ้นส่วนอากาศยานและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องในนีงาตะ Shizuoka Parts Medical Cluster (Shizuoka) – คลัสเตอร์ชิ้นส่วนทางการแพทย์ในชิซูโอกะ Kobe Biomedical Innovation Cluster (Kobe) – คลัสเตอร์นวัตกรรมด้านชีวการแพทย์ในโกเบ พบว่า คลัสเตอร์เหล่านี้ได้ทำหน้าที่สนับสนุน/ส่งต่อความรู้และความร่วมมือทางเทคโนโลยีซึ่งกันและกันไปตามความเป็นกิจกรรมทางธุรกิจที่อยู่ในพื้นที่เดียวกันหรือใกล้เคียงกันรวมทั้งการการใกล้ชิดในการบริหารจัดการเชิงสถาบันทางสังคม การจัดการความร่วมมือและการสร้างพันธมิตรของธุรกิจในพื้นที่เหล่านี้ได้เป็นตัวเร่ง/สนับสนุนให้นำไปสู่การสร้างประโยชน์และคุณค่าต่อสังคมและเศรษฐกิจตามกรอบของ CSV (Shirasawa & Seo, 2025)

ความสำเร็จของ CSV ใน SMEs ญี่ปุ่น เกิดจากระบบความสัมพันธ์ในคลัสเตอร์อุตสาหกรรมท้องถิ่น โดยเฉพาะคลัสเตอร์เชิงพื้นที่ และสถาบันท้องถิ่น (local institutions) ที่มีอยู่และให้การสนับสนุนกันตามพื้นฐานการให้ความสำคัญต่อความสัมพันธ์และวัฒนธรรมความร่วมมือระยะยาว ความใกล้ชิดพื้นที่ (Geographic Proximity) กลไกการสื่อสารแบบไม่เป็นทางการ การเรียนรู้ร่วมกันจากปัญหาในพื้นที่เดียวกัน การร่วมลงทุน/ร่วมทดลองนวัตกรรมสังคม และการสร้างความไว้วางใจ CSV จึงไม่ใช่เป็นแต่เพียงกลยุทธ์ แต่ยังเป็นภาคปฏิบัติการปกติที่ฝังอยู่ในพื้นที่ รวมทั้งยังบทบาทเชิงสถาบันของหน่วยงานที่อยู่พื้นที่เดียวกัน (Institutional Proximity) ทำหน้าที่เป็นตัวเร่ง (enabler) การดำเนินงานต่าง ๆ ให้เป็นไปตามกฎ ระเบียบ นโยบายท้องถิ่น บรรทัดฐานทางสังคม และค่านิยมธุรกิจแบบญี่ปุ่น (ที่เน้นความสัมพันธ์แบบระยะยาว และมีความรับผิดชอบต่อชุมชน) รวมทั้งบทบาทขององค์กรที่เป็นตัวกลางเพื่อการต่าง ๆ เช่น สหกรณ์ สมาคมอุตสาหกรรม เทศบาล และมหาวิทยาลัย ดังนั้น ความสำเร็จของ CSV ของ SMEs ญี่ปุ่น จึงเป็นวิถีปฏิบัติทางสถาบันโดยรวม (Shirasawa & Seo, 2025)
ผลการศึกษาเรื่อง SMEs ที่ญี่ปุ่นข้างต้น ได้แสดงให้เห็นถึงการเชื่อม CSV Theory กับ Cluster theory และ Proximity theory โดย CSV เป็น Collective and place-based strategy มากกว่าที่จะเป็นไกลยุทธ์การแข่งขันเชิงเดี่ยว (Shirasawa & Seo, 2025)
เรียบเรียงโดย
ดร.สุนทร คุณชัยมัง
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนานวัตกรรมสังคม วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต
ธันวาคม 2568
Reference
Shirasawa. N. & Seo, Y. (2025). The Role of Institutional and Geographic Proximity in Enhancing
Creating Shared Value (CSV) Initiatives Within Local Industrial Clusters: A Study of Japanese SMEs. Sustainability 2025, 17(6), 2410; https://doi.org/10.3390/su17062410