support@icik-academy.com
เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมบางคนถึงกล้ากระโดดเข้าหาความท้าทายใหม่ๆ รับมือกับความผิดพลาดได้อย่างรวดเร็ว ในขณะที่บางคนกลับเลือกที่จะหลีกเลี่ยงสิ่งที่ไม่คุ้นเคย และรู้สึกล้มเหลวเมื่อทำบางอย่างไม่ได้ดั่งใจ?
ความลับของเรื่องนี้ไม่ได้อยู่ที่ “พรสวรรค์” หรือ “ไอคิว” แต่อยู่ที่สิ่งที่อยู่เบื้องหลังความคิดของเรา ซึ่งเรียกว่า “Mindset” หรือ กรอบความคิด
ในยุคที่โลกหมุนไวและเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงทุกวินาที ทักษะที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่ความเก่งกาจในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง แต่คือความเชื่อที่ว่า “เราสามารถพัฒนาตัวเองได้เสมอ” หรือที่เรียกว่า Growth Mindset ครับ
ดร.แครอล ดเว็ค (Carol Dweck) นักจิตวิทยาชื่อดังระดับโลก ได้แบ่งกรอบความคิดของมนุษย์ออกเป็น 2 ประเภทหลักๆ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อพฤติกรรมและความสำเร็จของเรา:
1. Fixed Mindset (กรอบความคิดแบบยึดติด)
ความเชื่อ: เชื่อว่าความฉลาด ความสามารถ และพรสวรรค์ เป็นสิ่งที่มีติดตัวมาตั้งแต่เกิดและ “เปลี่ยนแปลงไม่ได้” (ใครเก่งก็เก่งเลย ใครไม่เก่งก็คือไม่เก่ง)
มุมมองต่ออุปสรรค: มักหลีกเลี่ยงความท้าทายเพราะกลัวดูไม่ฉลาด มองความพ่ายแพ้หรือคำวิจารณ์เป็นสิ่งที่บั่นทอนคุณค่าของตัวเอง
2. Growth Mindset (กรอบความคิดแบบเติบโต)
ความเชื่อ: เชื่อว่าทุกทักษะและความสามารถ “พัฒนาได้” ผ่านความพยายาม การเรียนรู้ และการฝึกฝน
มุมมองต่ออุปสรรค: มองความท้าทายคือโอกาสในการเก่งขึ้น มองความล้มเหลวเป็นเพียง “ข้อมูล” หรือ “บทเรียน” ที่บอกว่าต้องปรับปรุงตรงไหน และพร้อมรับฟังคำวิจารณ์เพื่อนำมาพัฒนาตัวเอง
ลองจินตนาการดูสิครับ ทักษะที่เราเคยเรียนรู้และคิดว่าเป็นที่ต้องการสุดๆ เมื่อ 3 ปีที่แล้ว บางอย่างอาจล้าสมัยไปแล้วในวันนี้ (เช่น การมาถึงของ AI ที่เปลี่ยนวิธีการทำงานไปอย่างสิ้นเชิง)
ในโลกการทำงานยุคปัจจุบัน “อายุขัยของทักษะ (Half-life of skills)” สั้นลงเรื่อยๆ คนที่ยึดติดกับความสำเร็จเดิมๆ (Fixed Mindset) จะถูกทิ้งไว้ข้างหลังอย่างรวดเร็ว ในขณะที่คนที่มี Growth Mindset จะอยู่รอดและเติบโตได้ เพราะพวกเขามีทักษะสำคัญที่เรียกว่า Unlearn & Relearn (กล้าที่จะละทิ้งความรู้เก่าที่ใช้ไม่ได้ผล แล้วเปิดรับการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ตลอดเวลา)
ข่าวดีคือ Growth Mindset ไม่ใช่สิ่งที่มีมาแต่เกิด แต่เป็นสิ่งที่เรา “ฝึกฝน” และ “สร้าง” ขึ้นมาได้ครับ ลองนำ 3 เทคนิคนี้ไปปรับใช้ดูนะครับ:
เติมคำว่า “ยัง” (The Power of ‘Yet’): เมื่อเจอเรื่องยากๆ แทนที่จะบอกตัวเองว่า “ฉันทำเรื่องนี้ไม่ได้” ให้เปลี่ยนเป็น “ฉัน ยัง ทำเรื่องนี้ไม่ได้ (ในตอนนี้)” คำว่า “ยัง” จะช่วยเปิดประตูสู่ความเป็นไปได้ และส่งสัญญาณบอกสมองว่าเราแค่ต้องใช้เวลาเรียนรู้เพิ่มเติม
ชื่นชมที่ “กระบวนการ” มากกว่า “ผลลัพธ์”: เวลาทำอะไรสำเร็จ (หรือแม้แต่ล้มเหลว) ให้ชื่นชมตัวเองที่ความพยายาม ความไม่ย่อท้อ และกลยุทธ์ที่ใช้ มากกว่าจะโฟกัสแค่ว่าเราฉลาดหรือเก่งแค่ไหน
ฉลองให้กับความผิดพลาด: เปลี่ยนมุมมองที่มีต่อความล้มเหลวเสียใหม่ ทุกครั้งที่ทำพลาด ลองตั้งคำถามกับตัวเองว่า “ฉันได้เรียนรู้อะไรจากเหตุการณ์นี้บ้าง?” และ “ครั้งหน้าฉันจะทำมันให้ดีขึ้นได้อย่างไร?”
บทสรุป
การปลูกฝัง Growth Mindset คือรากฐานที่แข็งแกร่งที่สุดของการพัฒนาตัวเองในทุกมิติ เมื่อคุณเชื่อว่าตัวเองพัฒนาได้ ขีดจำกัดของคุณก็จะหายไป
มาร่วมสร้างกรอบความคิดที่พร้อมเติบโตและเปิดรับโอกาสใหม่ๆ ไปกับคลาสเรียนและบทความดีๆ ที่ ICIK ACADEMY ด้วยกันนะครับ เพราะการเรียนรู้… ไม่มีวันสิ้นสุด!
บทความโดยทีมงาน ICIK ACADEMY
